Een kijkje ondergronds

Een kijkje ondergronds

Een mysterieuze omgeving voor jong en oud

In de mergelgroeves valt van alles te beleven voor de hele familie. Leer hoe de grotten verbonden zijn met het leven in deze regio door de eeuwen heen en ontdek de ondergrondse geheimen.

Ondergronds Valkenburg

Gemeentegrot

Onder Valkenburg bevindt zich een ronduit fascinerende wereld. Het is de Gemeentegrot, per jaar door velen bezocht. Met de ontginning van deze grot werd zo'n 2000 jaren geleden begonnen toen de Romeinen de mergel uit de bodem nodig hadden als bouwmateriaal. De Gemeentegrot met z'n duistere doolhof van ondergrondse gangen,  boeiende fossielen, muurschilderingen en plaquettes, vertelt het verhaal Valkenburg en miljoenen jaren terug.

 

 

lees meer

MergelRijk

Ook MergelRijk laat je onder de grond kennismaken met de geschiedenis van Valkenburg. Meer dan 40 verhalen worden uitgebeeld door mergelbeelden, zandsculpturen en films. En na al die leuke weetjes mag je ook zelf aan de slag met mergel!

lees meer

Steenkolenmijn

Jarenlang kwam er niet alleen mergel uit de Zuid-Limburgse bodem, maar ook steenkool! Ca 50 jaar geleden sloten de laatste mijnen. Om de geschiedenis in stand te houden en te kunnen vertellen, is in de mergelgroeve onder Valkenburg een gedeelte van de Steenkolenmijn nagebouwd. Ex-mijnwerkers vertellen het verhaal van toen. Met veel humor en anekdotes nemen ze je mee naar het harde leven van vroeger. Echte machines, materialen en gereedschap maken dit tot een echte belevenis.

lees meer

Fluweelengrot & Kasteelruïne

De Fluweelengrot is vermoedelijk in de 11de of 12de eeuw ontstaan en onafscheidelijk verbonden met de Kasteelruïne. De Blokbrekers haalden de blokken mergel uit de berg om het Kasteel te kunnen bouwen. Hierdoor ontstond een uitgebreid labyrint aan oude en grillige gangen, met in ieder hoekje en gaatje een spannend, duister verhaal. Laat je leiden door een gids die je meeneemt door de donkere gangen, vertelt over de duistere geheimen en je laat kennismaken met de romantische kapel.

Lees meer

Museum Romeinse Katakomben

In de onderaardse Mergelgangen waan je je ineens in het Rome van lang vervlogen tijden, in de derde en vierde eeuw. Graven van gewone Romeinse burgers tot grafkamers van vooraanstaande Romeinen. Een labyrint van perfect nagebootste catacomben. Een gids vertelt je over de Romeinse gebruiken, de prachtige fresco's en de marmeren platen. Maar ook over Jan Diepen, telg uit een welgestelde familie die de mergelgroeve van zijn familie gebruikte om catacomben uit Rome, met toestemming van het Vaticaan en de Romeinse autoriteiten, tot in de puntjes na te bootsen.

lees meer

Cave Experience

De Cave Experience is eigenlijk een aanvulling op de rondleiding in de Gemeentegrot. Na de rondleiding mag je namelijk vrij rondlopen door het Romeinse gedeelte. Projecties van licht, led-verlichting en muziek op muren van 10 meter hoog laten je versteld staan van pre-historische en hedendaagse kunst. 1200 Generaties worden overbrugd. Angsten en gevoelens van onze voorouders ontdekt. Een belevenis die je niet mag missen!

lees meer

Geulhemmergroeve

Nog zo'n pareltje onder de grond: de Geulhemmergroeve in Berg en Terblijt. Een gedeelte is opengesteld voor het publiek en alleen op afspraak. Tot de uitzonderlijke plekken in de grot behoren de schuilkapel uit de Franse revolutie, het blokbreker museum, de Oranje Galerij met medaillons van het huis van Oranje, het fossielenmuseum en de unieke rotswoningen.

lees meer

Een stukje historie

Mergel

Mergel is het gele kalkgesteente dat onder de Zuid-Limburgse bodem te vinden is. Sinds mensenheugenis haalt die Zuid-Limburgse Blokbreker het mergel onder de grond vandaan. In zijn natuurlijke omgeving is het mergel redelijk zacht en bewerkbaar. Eenmaal in de buitenlucht wordt het mergel hard en massief. Ideaal geschikt voor de bouw van burchten, muren en huizen. Dit wisten de de Zuid-Limburgse inwoners al ver voor de middeleeuwen. Vandaar dat veel kastelen uit vervlogen tijd uit mergel opgetrokken zijn.

Door de mergelwinning ontstond een gangenstelsel van meer dan 22.000 gangen meer dan 240km lang. In tijd van oorlog een ideale vlucht weg.

De gangen boden echter ook onderdak en beschutting tijden het geweld bovengronds. Dit gaat terug naar de tijd van de Franse Revolutie, omstreeks 1800, toen de kerken gesloten werden en het houden van godsdienstige vieringen verboden was. Uit die periode resten er, in de eeuwenoude mergelgrotten onder Valkenburg, ‘Ondergrondse kerken en altaren’. (Enkele zijn tijdens rondleidingen te zien.) Om, tijdens de Franse Revolutie, toch het geloof te belijden gingen de priesters en hun gelovigen 'ondergronds'. De ondergrondse mergelgroeves werden voorzien van altaar, biechtstoel en doopvont en schitterende houtskooltekeningen. Het risico was echter groot: veel priesters werden opgepakt en gedeporteerd of gekerkerd... en kwamen nooit meer terug.

In WO II ging het vooral om de bescherming tegen oorlogsgeweld. Veel Valkenburgers vluchtten bij beschietingen met granaten en bommen naar de diverse grotten. Er zijn in en rond de kern Valkenburg ruim 50 grotere en kleinere groeves waar de mensen een veilig heenkomen zochten.

In de tijd van de koude oorlog is er door de Nederlandse Overheid een atoomschuilkelder aangebracht in de gemeentegrot. Daar kon veiligheid geboden worden aan 15.000 mensen. Compleet met gasdeuren, luchtfilters, toiletten, douches en slaapplaatsen.

 

Andere grondstoffen

Steenkolenmijn

Jarenlang kwam er niet alleen mergel uit de Zuid-Limburgse bodem, maar ook steenkool! Ca 50 jaar geleden sloten de laatste mijnen. Om de geschiedenis in stand te houden en te kunnen vertellen, is in de mergelgroeve onder Valkenburg een gedeelte van de Steenkolenmijn nagebouwd. Ex-mijnwerkers vertellen het verhaal van toen. Met veel humor en anekdotes nemen ze je mee naar het harde leven van vroeger. Echte machines, materialen en gereedschap maken dit tot een echte belevenis.

 

Vuursteenmijn

De naam vuursteen wordt gebruikt voor een groep stenen waarvan in vroegere eeuwen vuur werd geslagen. Door de scherpe breukranden is vuursteen uitermate geschikt om er gebruiksvoorwerpen van de maken met een scherpe snijkant. Diep verscholen in het Savelsbos ligt het oudste archeologisch en industrieel monument van Nederland. Het zijn vuursteenmijnen die circa 6.000 jaar geleden werden geëxploiteerd.

Over de Romeinse Katakomben in Valkenburg a/d Geul
Over de Romeinse Katakomben in Valkenburg a/d Geul Doortje (42) uit Bunschoten over de Romeinse Katakomben

Met een kaars in je hand is zo'n tocht door de Romeinse katacomben extra sfeervol. De kinderen vonden het spannend en mijn man, die geïnteresseerd is in geschiedenis, heeft ook enorm genoten.

Meer over mergel in Zuid-Limburg

Deel deze pagina met je familie en vrienden

Terug naar de website