Expositie 'leesplankjes in Limburgse dialecten'

Expositie 'leesplankjes in Limburgse dialecten'

Valkenburg Bezoek website

Expositie 'leesplankjes in Limburgse dialecten'

Expositie 'leesplankjes in Limburgse dialecten' Museum Land van Valkenburg, Grotestraat Centrum 31Valkenburg 0436016394 Naar de website
In Museum Land van Valkenburg is van 15 juli tot 21oktober een bijzondere collectie leesplankjes te zien. Ze variëren van plankjes in verschillende Limburgse dialecten tot uitvoeringen met verouderde woorden of voorwerpen. Leonie Robroek uit Landgraaf verzamelde deze collectie in de loop der jaren.

Ze ontwierp zelf vier leesplankjes voor dialectonderwijs in haar eigen gemeente en schreef een boek over dit onderwerp ‘Aap bis Zjwaam’. Leonie begon haar verzameling met een plankje ‘Pop-Hond-Klok’ waarmee ze thuis leerde lezen. Een Maastrichts leesplankje uit 1984 was het eerste dat in Limburg verscheen. Intussen kent Limburg 66 verschillende leesplankjes.

Het Aap-Noot-Mies-leesplankje - ooit ontwikkeld als hulpmiddel bij het leesonderwijs - is in Nederland het meest bekend geworden. De aap-noot-mies-versie is overigens niet de oudste. Er bestaan vele uitvoeringen waarvan slechts een deel geschikt is voor het leesonderwijs. Heemkundeverenigingen bijvoorbeeld geven om nostalgische redenen plankjes uit met oude, niet meer gebruikte woorden in het dialect van een stad of streek, met afbeeldingen van eveneens verdwenen voorwerpen of zaken.

Binnen het leesonderwijs zijn daarnaast meerdere varianten ontwikkeld zoals Aap-Roos-Zeef en Geit-Zeep-Does, Maan-Zaag-Fien en Boom-Roos-Vis. Voor het leesonderwijs dienen de ontwerpen te voldoen aan bepaalde voorwaarden. Voor thuisgebruik verschenen daarna ook nog leesplankjes zoals: Jaap-Bal-Fik en Haan-Boot-Vis.

Hoewel van Duitse origine is het leesplankje typisch en uniek voor het Nederlands taalgebied: Nederland en België. Het werd ook gebruikt in Zuid-Afrika en in vm. Nederlands Indië. Friese scholen gebruiken een Friese variant. De liefde voor streektalen was de drijfveer achter de ontwerpen van leesplankjes in alle mogelijke dialecten binnen Nederland. Ze zijn niet echt bedoeld voor het leesonderwijs, maar wel voor het cultuuronderwijs.

In de Jacques Vonkzaal van Museum Land van Valkenburg biedt Leonie Robroek een kleur- en klankrijke rondgang langs haar bonte verzameling leesplankjes. Die levert een boeiende speurtocht op naar taalverschillen en overeenkomsten. Ze heeft zelf een boek over deze verzameling en de achtergrond ervan geschreven 'Aap-bis-Zjwaam' dat in de museumshop te koop is.

Overzicht

Prijs

Raadpleeg de website voor meer informatie.

Data 15-7-2018 t/m 21-10-2018
Contact
Museum Land van Valkenburg, Grotestraat Centrum 31, Valkenburg
0436016394

Deel deze pagina met je familie en vrienden

Terug naar de website